موجب استحقاق مذمت نيست بدليل اينكه : اگر ما بپذيريم كه اخلال به واجب موجب مذمت است و اخلال به قبيح يعنى ترك حرام هم موجب مدح است آنگاه اگر فرض كنيم كه انسانى خالى از هر دو باشد يعنى نه حرامى را مرتكب شده و نه واجبى را انجام داده پس بايد چنين انسانى هم مستحق مدح باشد و هم مذمت آنگاه استحقاق مدح و ذم در يك انسان جمع مىشود پس نتوان گفت اخلال به واجب عقوبت و مذمت دارد . جواب ما : عقلا هيچ استبعادى ندارد كه دو استحقاق در يك انسان جمع شود كه به دو اعتبار باشند آنگاه به يكى از آن دو مستحق مدح و به ديگرى مستحق مذمت باشد [ و بعدا كيفيت برخورد خداوند با اين شخص در قيامت خواهد آمد ] نظير اينكه انسان در آن واحد هم نماز مىخواند و مستحق ثواب است و هم استماع غيبت مىكند يا به نامحرم نظر مىكند كه موجب عقوبت است پس عقلا اين اجتماع استحاله‌اى ندارد . مطلب پنجم : دليل بر استحقاق ثواب در برابر طاعات چيست ؟ . دليل آنست كه طاعت الهيه و تكاليف مشقت و كلفتند و مكلف اين مشقتها را بدستور خدا تحمل نموده آنگاه خداوند حكيم كه ما را به اين كلفتها ملزم ساخته از دو حال خارج نيست : 1 - يا بدون هيچ غرضى چنين كرده كه اين احتمال باطل است چون مستلزم دو تالى فاسد است يكى عبث بودن كه از مولاى حكيم محال است و ديگرى ظلم بودن كه بىجهت و بدون حكمت بندگان خود را به رنج و زحمتهاى طاقت فرسا انداخته و ظلم هم بر مولاى حكيم استحالهء وقوعى دارد . 2 - و يا براى خاطر غرض و هدفى ما را به اين طاعات ملزم ساخته